Η τεχνολογία αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης ζωής με τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, τις έξυπνες συσκευές, τις εφαρμογές επικοινωνίας, τους ψηφιακούς βοηθούς και όλα όσα έχουν σχεδιαστεί για να διευκολύνουν την επικοινωνία και την επαφή. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι βιώνουν, μέσα από τη συνεχή χρήση της τεχνολογίας, μια παράδοξη αίσθηση αποσύνδεσης από τον εαυτό τους, από τους άλλους, ακόμα και από την ίδια τη ζωή.
Η θεραπεία Gestalt, ως βιωματική και σχεσιακή προσέγγιση, μπορεί να μας προσφέρει μια άλλη οπτική για τη σχέση μας με την τεχνολογία, ειδικά μέσα από τις έννοιες της επαφής και της επίγνωσης.
Τι είναι “επαφή” στη Gestalt και γιατί έχει σημασία
Η επαφή, στη θεραπεία Gestalt είναι ο τρόπος που σχετιζόμαστε με το περιβάλλον, με τους άλλους ανθρώπους, αλλά και με τον ίδιο μας τον εαυτό. Είναι μια ενεργή, δημιουργική διαδικασία, που μας επιτρέπει να αναγνωρίζουμε τις ανάγκες μας, να τις φροντίζουμε μέσα από τις σχέσεις μας και να είμαστε παρόντες στη ζωή.
Όταν η επαφή διακόπτεται ή περιορίζεται, χάνουμε την αίσθηση του “εδώ και τώρα”, αλλά και το αντίστροφο. Δεν γνωρίζουμε τι χρειαζόμαστε, τι νιώθουμε ή πώς σχετιζόμαστε με τους άλλους.
Τεχνολογία και μορφές διακοπής της επαφής
Παρόλο που η τεχνολογία φαίνεται να μας φέρνει κοντά, στην πράξη μπορεί να λειτουργήσει ως ένας τρόπος διακοπής της άμεσης εμπειρίας. Για παράδειγμα, η απορρόφηση στο ψηφιακό περιβάλλον και η συνεχής παρακολούθηση οθονών, ειδικά χωρίς επίγνωση, μας αποσπά από το σώμα και τα συναισθήματά μας. Ακόμα, η ψευδαίσθηση της σχέσης, μιας και οι σχέσεις μέσω κοινωνικών δικτύων συχνά περιορίζονται σε ρόλους και εικονικά προφίλ, μπορούν να μας οδηγήσουν στην αποφυγή της αυθεντικής, ζωντανής συνάντησης. Επιπλέον, η απώλεια επαφής με το σώμα, η ακίνητη θέση μπροστά σε οθόνες και η έλλειψη σωματικής εμπειρίας, οδηγούν σε αποσύνδεση από τις βιολογικές μας ανάγκες (ξεκούραση, διατροφή κ.α.).
Πώς προσεγγίζει η Gestalt τη σχέση μας με την τεχνολογία
Η θεραπεία Gestalt δεν απορρίπτει την τεχνολογία, ούτε προτείνει την επιστροφή σε έναν αναλογικό κόσμο. Αντίθετα, εστιάζει στην ποιότητα της επαφής που έχουμε μέσα από την τεχνολογία. Μια διερευνητική ματιά και ερωτήματα που μπορούν να ενισχύσουν την επίγνωση μας, είναι ικανά να μας βοηθήσουνε να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας μαζί της. Ας αναλογιστούμε επομένως:
Πώς είναι η εμπειρία μας όταν χρησιμοποιούμε την τεχνολογία; Τι αισθανόμαστε;
Τι αποφεύγουμε όταν στρεφόμαστε στην οθόνη;
Πώς επηρεάζει η τεχνολογία τις σχέσεις μας; Τι μένει ανείπωτο;
Πόσο παρόντες είμαστε όταν επικοινωνούμε ψηφιακά;
Τι συμβαίνει στο σώμα μας όταν “χανόμαστε” στην οθόνη;
Αυθεντική επαφή σε έναν ψηφιακό κόσμο
Η θεραπεία Gestalt μάς καλεί να θυμηθούμε ότι η αληθινή επαφή είναι κάτι πολύ περισσότερο από την ανταλλαγή πληροφοριών ή την παρουσία σε μια πλατφόρμα. Αληθινή επαφή σημαίνει:
Να είμαι παρών στην εμπειρία μου.
Να αισθάνομαι το σώμα και τα συναισθήματά μου.
Να σχετίζομαι με τον άλλον όχι ως εικόνα, αλλά ως αληθινό πρόσωπο.
Να μπορώ να βάλω όρια όταν η τεχνολογία γίνεται τρόπος αποφυγής ή εξάρτησης.
Συμπερασματικά: Μια Gestalt πρόταση για επανασύνδεση
Η θεραπεία Gestalt δεν προσφέρει έτοιμες λύσεις για το πώς να διαχειριστούμε την τεχνολογία. Προσφέρει όμως χώρο για επίγνωση και σχέση. Στη θεραπεία μπορεί να αρχίσει η αποκατάσταση της επαφής με τον εαυτό, το σώμα, τα συναισθήματα, και αληθινά με τους άλλους.
Σε έναν κόσμο όπου η σύνδεση είναι παντού αλλά η επαφή σπανίζει, η Gestalt μας θυμίζει την αξία της ζωντανής παρουσίας.